کرج – کاخ سلیمانیه یکی از باغ‌های سلطنتی دوره قاجار است که در کنار رودخانه کرج بنا شده و به زودی قرار است نقاشی دیواری‌های دوره قاجار در آنجا به نمایش گذاشته شود.

خبرگزاری مهر – گروه استان‌ها – نیوشا فتحی زاده: کرج امروز یک بافت شهری متراکم است که متاثر از توسعه فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و یا سیاسی شکل گرفت و در ادامه با ورود عامل مهم مهاجرت گسترش یافت و به یک کلان‌شهر تبدیل شد.

در اواخر دوره قاجار و مقارن با سال ۱۳۰۰ نخستین هسته مرکزی کرج از بهم پیوستگی، محلات و بافت های قدیمی متمرکز روستایی شکل گرفت که مشتمل بر محله هایی مانند مصباح و دولت آباد بود که این محلات از گذشته تا کنون همچنان باقی است.

در محله قدیمی مصباح که در گذشته سرتاسر باغ و درخت بود آثاری مهمی از دوره قاجاریه از جمله «کاخ سلیمانیه» و «حمام مصباح» باقی مانده است، مسجد اعظم این محله نیز که آثاری برجای مانده از دوره صفوی است بیش از ۳۰۰ سال قدمت دارد.

و اما همزمان با توسعه شهری کرج در مجاورت بافت قدیمی دولت آباد، کارخانه قند در سال ۱۳۱۱ تاسیس شد، در درون بافت این محله قدیمی نیز در گذشته یک آسیاب گلی متعلق به دوره قاجار وجود داشت که بعدها با توسعه معابر شهری چون در مسیر تعریض خیابان قرار گرفت، تخریب شد.

در کنار شکل گیری بافت کهن ده کرج، یک باغ عظیم سلطنتی تفرجگاهی نیز به عنوان یک مکان سلطنتی وسیع در پیوست و همسایگی محله مصباح و در کنار رودخانه کرج به دستور فتحعلی شاه قاجار در سال ۱۳۲۷ هجری قمری یعنی حدود ۲۱۲ سال پیش احداث شد که بعدها با عنوان مدرسه فلاحت به کار خود ادامه داد.

این باغ سلطنتی ۱۰۰ هکتاری دوره قاجاریه که اکنون با نام پردیس کشاورزی دانشگاه تهران آن را می شناسیم به همراه کاخ سلیمانیه در کل یک مجموعه تفرجگاهی مشتمل بر چندین عمارت و باغ بوده است که شاهان و دیگر افراد سلطنتی قاجار زمانی که می خواستند از تهران به سمت سلطانیه زنجان عزیمت کنند مدتی دراین مجوعه تفرجگاهی اقامت می کردند.

در حال حاضر از این مجموعه عظیم تفرجگاهی تنها کاخ سلیمانیه باقیمانده است که آشنایی با پیشینه تاریخی آن بسیارجذاب و شنیدنی است، معماری زیبای این کاخ و نقاشی هایی که بر دیواره های داخلی آن ترسیم شده دیدنی است و در خصوص این اثر تاریخی حرف های زیادی برای گفتن وجود دارد.

در خصوص شکل گیری و چگونگی احداث کاخ سلیمانیه، علیرضا دهقان مهرجردی سرپرست معاونت فرهنگی استان البرز، در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهارکرد: این مجموعه تفرجگاهی دوره قاجار که به عنوان شکارگاه نیز مورد استفاده بوده نزدیکی رودخانه کرج ایجاد شد و اکنون از آن مجموعه درخت های مشهوری در باغ گیاه شناسی پردیس کشاورزی دانشگاه تهران وجود دارد.

وی در ادامه با اشاره به اینکه از بناهای موجود در این مجموعه سلطنتی دوره قاجار تنها یک کوشک سلطانی باقیمانده است که همان عمارت کلاه فرنگی کاخ سلیمانیه است، گفت: در این مجموعه تفرجگاهی عمارت گلشن، عمارت درِ قرمز و حمام  شاهی نیز ایجاد شده بود، در کنار این عمارت ها نیز چندین باغ از جمله باغ فراش آباد، انگوری، باغ اول و باغ دوم نیزوجود داشت.

سرپرست معاونت فرهنگی استان البرز گفت: به جز کاخ سلیمانیه دیگر بناهای این مجموعه تفرجگاهی دوره قاجار در زیرزمین دفن شده و متاسفانه بعدها دو باب مدرسه روی این بناها از جمله حمام شاهی احداث شد، اگر اکنون در آن نقاط در زیر زمین جستجو کنیم به پایه های این بناها می رسیم.

دهقان مهرجردی ادامه داد: از طرفی کارشناسان میراث فرهنگی نیز ارتباط میان بافت های اولیه کرج را بر اساس کارهای پژوهشی و میدانی انجام شده می دانند و بخوبی مطلع هستند که در زیرخیابان ها، بلوارها و بافت شهری متراکم کنونی کرج چه بافت کهن و چه تاسیساتی نهفته است.

وی با تاکید بر اینکه اگر میراث فرهنگی بر اساس کارهای پژوهشی و مستنداتی که دارد به جستجوی بناهای تاریخی دفن شده کرج در زیر بافت شهری کنونی بپرازد وارد فضاهای تازه احداث شده زندگی شهری می شود، عنوان کرد: این فضاها مشتمل بر ساختمان مدارس، دانشکده ها و یا خوابگاه دانشجویی است که در محوطه و یا اطراف پردیس کشاورزی دانشگاه تهران احداث شده است.

سرپرست معاونت فرهنگی استان البرز بیان کرد: بعد از دوران قاجار و در زمان مشروطه خواهان، آن مجموعه تفرجگاهی به حال خود رها شد، در دوره پهلوی اول نیز به دلیل حضور آلمانی ها در ایران پیشنهاد شد که مدرسه فلاحت به باغ سلطنتی منتقل شود؛ در حالی که مکان قدیمی فعالیت مدرسه فلاحت کاروانسرای شاه عباسی بوده است.

وی با اشاره به اهمیت فعالیت مدرسه فلاحت به عنوان نخستین مدرسه کشاورزی ایران، عنوان کرد: اولین خروجی های این دانشگاه که دانش آموخته های کشاورزی بوده اند در سال ۱۳۱۷ هجری شمسی فارغ التحصیل شدند، بعدها در دوره پهلوی اول و سلطنت رضاخان نیز مهندسان دیگری در این مدرسه تحصیلات دانشگاهی مربوطه را پشت سر گذاشتند.

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید :

اخبار قبل و بعد
اخبار مرتبط