شنبه - ۱ آذر ۱۳۹۹      18269      623 بازدید   

استان البرز به مرکزیت شهر کرج در ۲۰ کیلومتری غرب پایتخت و دامنه‌های جنوبی رشته کوه‌های البرز، در شمال کشور واقع شده که ۳/۶۵ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است. این استان از شمال با مازندران، از جنوب به مرکزی، از غرب با قزوین و از شرق با تهران هم‌مرز است. در آخرین سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای جمعیتی بالغ بر ۲میلیون و ۷۰۰هزار نفر است. همچنین سی و یکمین و مهاجرپذیرترین استان کشور است که با وجود وسعت کم، جمعیت زیادی را در خود جای داده که روزبه‌روز نیز در حال افزایش است.

شهرستان‌های تابعه استان شامل کرج، طالقان، اشتهارد، ساوجبلاغ، نظرآباد و فردیس است.البرز به واسطه نزدیکی به پایتخت به نوعی سکونتگاه و خوابگاه افراد بسیاری است که به‌عنوان دانشجو یا شاغل روزانه بین تهران و قزوین در حال رفت ‌و‌ آمد هستند.

این استان با آب‌ و ‌هوای کوهستانی، طبیعت بکر، وجود رودخانه‌ها و سدها از قدیم‌الایام به باغشهر معروف بوده که به واسطه ساخت‌ و سازهای بی‌رویه امروزه کمتر اثری از آن‌ها باقی مانده است. همچنین وجود زمین‌های کشاورزی و باغ‌های میوه که تولید و پرورش محصولات زراعی و باغی را برعهده  دارد برای تأمین نیازهای این بخش در کشور مهم و اثرگذار است.

به واسطه مزایایی از این دست به عنوان تفرجگاه استان‌های مجاور مانند تهران معروف بوده است که با توجه به فزونی و سیل جمعیت مهاجر و گرانی مسکن در سال‌های اخیر، هدف و مقصد بسیاری برای سکونت در این استان بوده است.

وجود کاخ های بسیاری در دوره ها‌ی گوناگون تاریخی و مناطق مختلف البرز مانند کاخ گچسر، کاخ شهرستانک، کاخ موزه سلیمانیه و کاخ مروارید به عنوان استراحتگاه و تفرجگاه حکایت از آب و هوای خوب و طبیعت بکر آن دارد.

استان البرز راه مواصلاتی بسیاری از استان‌ها و شهرهای دیگر و در  واقع مسیر و مقصد مسافران و گردشگران زیادی است. وجود جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار از قبیل جاده چالوس، رودخانه کرج، تپه ازبکی، کاروانسرای شاه‌عباسی، تکیه اعظم برغان و درختان کهنسال، سدها و پل‌ها در چهار فصل سال زیبایی‌های خاص خود را دارد.

وجود مراکز صنعتی و حرکت چرخ اقتصاد از ویژگی‌های شاخص این استان است که در سطح کشور نقش به‌سزایی داشته و  همواره یکی از قطب‌های صنعتی محسوب می‌شود. ارتباط و نزدیکی با تهران موجب گسترش روابط مختلفی شده است به نوعی که  البرز را خواهر خوانده تهران نامیده‌اند.

در عین حال با وجود گسترش البرز در ابعاد گوناگون و تأثیرپذیری از تهران باز در بسیاری از زمینه‌ها عقب مانده و ضعف دارد از جمله عدم وجود مکان‌های اقامتی برای اسکان مسافران و گردشگران حتی عدم آگاهی و اطلاع‌رسانی از وجود مراکزی از این دست به نحوی که حتی ساکنان آن نیز تا حدودی از وجود هتل‌ها و مهمانپذیرها بی‌خبر هستند.

پراکندگی مراکز اقامتی و دور از دسترس مرکز استان و نیز فاصله و مسافت بین سایر شهرستان‌ها، لزوم فراهم ساختن زیرساخت‌ها و احداث هتل‌ها با همکاری بخش خصوصی به ویژه در شهر کرج را به عنوان مرکز استان که محل رفت و آمد مقامات کشوری و خارجی است، ضروری می‌کند.

وجود اقامتگاه‌های سنتی و بوم‌گردی، مهمان‌پذیرها و خانه‌مسافرها در سطح استان هر چند تا حدودی کمبود را در این بخش پوشش می‌دهد اما باید توجه داشت هتل، مسافر و مهمان خاص خود  را دارد.

ضمن اینکه راه‌اندازی مراکز اقامتی مانند هتل‌ها، متل‌ها علاوه بر اشتغال‌زایی و کاهش سرانه نرخ بیکاری و به کارگیری افراد تحصیل کرده با تحصیلات مرتبط در این مراکز، موجب رشد و شکوفایی هر چه بیشتر حوزه گردشگری و  ورورد توریست خارجی به استان می‌شود.

با توجه به وجود ظرفیت‌های حوزه گردشگری و نزدیکی استان البرز به پایتخت و همچنین پیشینه و قدمت تاریخی استان، وجود آثار و ابنیه تاریخی فراوان در شهرستان‌های آن، زمینه ایجاد زیرساخت‌ها و بهره وری از این حوزه فراهم است که موجب رشد و شکوفایی اقتصادی خواهد شد، البته این امر نیازمند اهتمام ویژه مسئولان است.

هر چند تعدادی هتل در شهر کرج و شهرستان‌هایی مانند طالقان وجود دارد و تعدادی نیز در حال تکمیل و احداث است، اما باید با حمایت از طرح‌های پیشنهادی و سرمایه‌گذران بخش خصوصی، با ارائه تسهیلات و شرایط آسان و طرح‌های تشویقی زمینه را برای توسعه و ساخت هتل فراهم کرد.

ویدئو های مشابه

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ساوجبلاغ از بازداشت یک حفار غیرمجاز در این شهرستان خبر داد و گفت: «از این فرد تعدادی آثار و اشیای تاریخی کشف و ضبط شده است.»

به‌نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز، علیرضا طهماسبی روز سه‌شنبه یازدهم آذرماه ۹۹، با اعلام این خبر، افزود: «مأموران انتظامی ساوجبلاغ با مشکوک شدن به این فرد و بازرسی خودروی او موفق به کشف اشیای تاریخی شدند.»

او در ادامه بیان کرد: «تعدادی ظروف و اشیای فلزی و سفالی از این فرد کشف و ضبط شد که طبق نظر کارشناسان این حوزه، برخی از آن‌ها اصل و بعضی نیز بدل است. همچنین تعدادی ابزار و ادوات حفاری به‌دست آمد که تحویل مراجع ذی‌صلاح شد تا پیگیری‌ها و اقدامات لازم در این خصوص انجام شود.»

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ساوجبلاغ اعلام کرد: «با همکاری نهادهای مربوطه به ویژه یگان حفاظت میراث‌فرهنگی استان و نیروی انتظامی منطقه در صدد کوتاه کردن دست سودجویان و سارقان آثار و اشیای تاریخی هستیم، در این میان حفظ و حراست از آن‌ها از جمله اقداماتی است که به‌طور جدی پیگیر آن خواهیم بود.»

البرز از جمله استان‌هایی است که با وجود شرایط آب ‌و ‌هوایی و جغرافیایی مناسب و همچنین روستاهایی با بافت و معماری قدیمی، پتانسیل لازم برای تأسیس اقامتگاه‌های بوم‌گردی را دارد. در واقع حلقه مفقوده توسعه گردشگری در البرز استفاده از ظرفیت‌های بسیار بالای استان در حوزه گردشگری و احداث اقامتگاه‌های بوم‌گردی است.

البرز محل تلاقی ۱۵ استان کشور، مقصد و محل عبور گردشگران بسیاری است که می‌توان از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین گذرگاه گردشگری کشور نام برد.در صورت استفاده از ظرفیت‌های بالقوه آن می‌توان البرز را به پربازدیدترین استان کشور تبدیل کرد.

تنوع قومیتی، پوشش، آداب‌و‌رسوم، فرهنگ غذایی و… از جمله جاذبه‌های فرهنگی استان البرز است که لقب ایران کوچک را یدک می‌کشد. همچنین تنوع گونه‌های جانوری و گیاهی، آثار و ابنیه تاریخی، جاذبه‌های طبیعی این استان را تشکیل می‌دهد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها محوطه تپه ازبکی و تالاب صالحیه است.

 از جمله ویژگی‌های عمده برای تبدیل شدن به روستاهای هدف گردشگری می‌توان به مناظر و جاذبه‌های گردشگری از قبیل طبیعت بکر، آبشار، رودخانه، مناطق کوهستانی و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی مانند پل، کاروانسرا، خانه شخصیت‌های فرهنگی و  همچنین برگزاری رویدادهای گردشگری نظیر جشنواره گیلاس اشاره کرد.

بوم‌گردی به معنای سفری مسئولانه به طبیعت است به‌گونه‌ای که آسیبی به طبیعت وارد نشود و علاوه بر پایداری و حفظ محیط زیست و ارزش‌های جوامع بومی و محلی، موجب اشتغال‌زایی و کارآفرینی در منطقه شود. از جمله این موارد استفاده از مصالح محلی و در دسترس برای ساخت و تجهیز واحدهای پذیرایی بوم‌گردی مطابق با اقلیم منطقه است.

تأسیس و راه‌اندازی اقامتگاه‌های بوم‌گردی منوط به اخذ مجوز از اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن میسر می‌شود، دریافت وام و تسهیلات کم‌بهره از بانک‌های عامل از دیگر اقدامات حمایتی این اداره‌کل است. به‌ویژه در دوران شیوع کرونا و مشکلات به‌وجود آمده، متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سایت کارا برای دریافت آن اقدام کنند.

در صورت ایجاد زیرساخت‌های گردشگری در شهرستان‌های شش‌گانه استان البرز، با اسکان گردشگران و مسافران در اقامتگاه‌های بوم‌گردی، آن‌ها می‌توانند با سفر به مناطق بکر و طبیعی از نزدیک با شیوه زندگی، آداب‌و‌رسوم و فرهنگ‌های گوناگون جامعه روستایی آشنا شوند.

استان البرز در مجموع دارای ۱۱ اقامتگاه بوم‌گردی است که از این میان شش واحد اقامتی بوم‌گردی در شهرستان طالقان، سه واحد در شهرستان ساوجبلاغ و دو واحد اقامتی در شهرستان کرج واقع شده است.

توسعه گردشگری روستایی علاوه بر توسعه و ترویج اقامتگاه‌های بوم‌گردی، شرایط را برای جلوگیری از مهاجرت روستاییان و زمینه اشتغال‌زایی را فراهم می‌کند که این امر به بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی، حفظ معماری سنتی در روستا و حفاظت از منابع طبیعی کمک شایانی می‌کند.

اغلب گردشگرانی که ارزان سفر می‌کنند برای تفریح به دامان طبیعت  پناه می‌برند تا برای مدت کوتاهی هم که شده، ذهن و روح خود را از دغدغه‌ها و مسائل گوناگون زندگی شهری دور کنند.

بی‌شک حس تعلق خاطر در بومیان، موجب حفظ و بهره‌برداری از محیط زیست و مواهب خدادادی می‌شود که این مهم در سرمایه‌گذاران غیربومی که صرفا دغدغه اقتصادی دارند، کمتر مشهود است، چه‌بسا بهتر است مدیریت اقامتگاه‌های بوم‌گردی به اهالی روستا سپرده شود تا علاوه بر اشتغال‌زایی، تعامل میان روستاییان و گردشگران بیشتر  شود.

برگزاری دوره‌ها و وبینارهای آموزشی ویژه دهیاران در زمینه توسعه گردشگری روستایی از طرف اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی البرز در پیشبرد اهدافی از این دست مهم و اثرگذار است چرا که امروزه اکوتوریسم به یکی از اثربخش‌ترین نوع گردشگری در استان تبدیل شده است. در این میان نقش آموزش روستاییان و نحوه جذب گردشگر و ایجاد حس رضایت در گردشگر یک مهارت است که جوامع محلی باید از آن به بهترین شکل ممکن بهره‌مند شوند تا شاهد رشد همه جانبه صنعت گردشگری باشیم.

همچنین اثرگذاری حضور گردشگران و مسافران با فرهنگ‌ها، عقاید و افکار متفاوت باعث تغییر نگرش و ارتقای بینش اهالی روستا و به دنبال آن توسعه سطح آگاهی جوامع بومی و محلی می‌شود که این مهم، زمینه‌ساز پیشرفت همه‌جانبه در منطقه خواهد شد.

به اعتقاد برخی توسعه و  تجهیز اقامتگاه‌های بوم‌گردی موجب اختلال در روند فعالیت‌ هتل‌های چند ستاره می‌شود که باید گفت کیفیت و کمیت و نحوه چگونگی ارائه خدمات و همچنین نوع امکانات موجود در این مراکز اقامتی کاملا از یکدیگر متفاوت است و قابل قیاس و سنجش با یکدیگر نیست، به‌گونه‌ای که هر یک جامعه هدف خاص خود را داراست. زیر ساخت‌های ضعیف در حوزه مراکز اقامتی و پذیرایی از جمله هتل‌های چندستاره و مجهز و استقبال گردشگران، زمینه را برای ساخت اقامتگاه‌های بوم گردی در استان البرز فراهم آورده است.

با توجه به اینکه واحدهای اقامتی و بوم گردی در استان متشکل از تبدیلی و ایجادی است، اولویت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز در تجهیز واحدهای تبدیلی است چرا که زمینه آن فراهم است و استفاده از خانه‌های قدیمی و بازسازی  این مراکز زمان و هزینه کمتری نیاز دارد، همچنین از جذابیت بصری بیشتری برای گردشگر برخوردار است. واحدهای تبدیلی در داخل بافت روستا و واحدهای ایجادی در خارج از آن تأسیس می‌شوند.

طبخ غذاهای سنتی با مواد طبیعی و محلی در دسترس و به شیوه سنتی در این مراکز اقامتی علاوه بر حفظ و معرفی آن‌ها، موجب آشنایی گردشگران و مسافران با فرهنگ غذایی خاص منطقه و گسترش آن به سایر شهرها می‌شود. همچنین استفاده از ظرفیت حوزه صنایع‌دستی در روستاهای هدف گردشگری و دارای اقامتگاه های بوم‌گردی با حضور مسافران و گردشگران در منطقه می‌تواند به رونق تولیدات صنایع‌دستی و هنرهای سنتی و محصولات بومی و محلی به‌عنوان سوغات، چرخه اقتصادی خانوار روستایی را به گردش در آورد.

با وجود ظرفیت‌های گسترده گردشگری، مراکز تفریحی و جاذبه‌های طبیعی و آثار و ابنیه تاریخی در البرز، به دلیل تبلیغات شهری ضعیف در این حوزه، اغلب گردشگران از وجود مراکزی از این دست مطلع نیستند و تبلیغات محدود صرفا در فضای مجازی خلاصه شده است که در این زمینه نیازمند همکاری هر چه بیشتر مسئولان و مالکان مراکز اقامتی بوم‌گردی هستیم. با توجه به اهمیت بازاریابی و گسترش تبلیغات از جمله حمایت‌های صورت گرفته در این حوزه، چاپ کتابچه راهنما و اطلس گردشگری دوزبانه و ساخت تیزرهای تبلیغاتی است.

با توجه به شیوع کرونا که بیشترین آسیب را به صنعت گردشگری وارد کرده است بر لزوم الگوبرداری از کشورهای پیشرفته در این حوزه تأکید می‌شود که در کنار رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی سعی در احیا و سرپا نگه‌داشتن این حوزه دارند.

۰۹ آذر ۱۳۹۹ 0 92 بازدید  
۲۰ مهر ۱۳۹۹ 0 365 بازدید  
۰۶ فروردین ۱۳۹۹ 0 604 بازدید